Skip to content
Albania: z mroków ku światłu, cześć 2
Inspiracje

Albania: z mroków ku światłu, cześć 2

Autor: Siegfried Mortkowitz
12 min czytania
12 14 Apr 2025

Jak obiecałem w części 1, tym razem mam dla Ciebie opis miast, widoków i aktywności innych niż plażing w Albanii. Uważam, że kraj zasłynie swoimi plażami, gdy tylko opanuje zasady nowoczesnej turystyki. Ale Albania ma …

Przykładowo w kraju znajduje się 158 zamków i fortyfikacji, co sugeruje burzliwą historię, która z pewnością zafascynuje miłośników dawnych dziejów. Niektóre zamki mają niemal 3000 lat. Większość z nich jest w ruinie, ale zaskakująca liczba została zachowana, odnowiona lub odbudowana.

Jeśli w pobliżu miejsca, w którym się znajdujesz, są ruiny zamku i masz trochę czasu, koniecznie je odwiedź. Nie dla samych ruin, ale dla widoków, ponieważ budowle tego typu prawie zawsze były wznoszone na najwyższym wzgórzu w okolicy.

Poruszanie się po kraju

Najlepszym sposobem na poruszanie się po Albanii jest wynajęty samochód. Poza utartym szlakiem czeka tak wiele niespodzianek, że warto wydać pieniądze na wypożyczenie auta, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę, jak mało przeznaczysz za pozostałe wydatki. Samochód można wynająć już za 5 EUR dziennie, ale nie bierz najtańszego pojazdu, chyba że zamierzasz podróżować tylko z plaży na plażę.

Dużą część Albanii pokrywają wzgórza i góry . Jeśli planujesz podróż wzdłuż przełęczy Llogara, która łączy południową Albanię z północną częścią kraju, będziesz potrzebować napędu na cztery koła, a za takie auto trzeba zapłacić nieco więcej. 

Tańszą alternatywą jest podróżowanie autobusem. W takim przypadku rezerwuj bilety online dzień wcześniej, gdy tylko to możliwe. W przeciwnym razie przygotuj się na niepewne rozkłady jazdy, długie oczekiwanie na autobus albo brak miejsc. Jeśli masz dużo cierpliwości, dużo czasu (na przykład miesiąc) lub wiesz, że przyjedziesz tam ponownie, możesz wybrać autobus, a z taksówki korzystać tylko tam, gdzie autobus nie dojeżdża. 

Miasta w Albanii

Poniższa lista obejmuje miejsca, które musisz zobaczyć, które warto zobaczyć oraz miejsca, na które można poświęcić chwilę, jeśli jesteś w okolicy.

Tirana

Stolica Albanii, Tirana, zasługuje na miejsce na liście. Więcej szczegółów znajdziesz TUTAJ .

Berat

Berat to urocze miasto z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO, położone w południowej Albanii. Często jest nazywane „Miastem Tysiąca Okien” ze względu na swoją unikalną architekturę osmańską. Jest tak piękne, że nawet komunistyczny bandyta Enver Hoxha nie podniósł na nie ręki. Nazwał je „Miastem-Muzeum” i ochronił przed zniszczeniami. Dzięki temu do dziś można podziwiać białe domy, które zdają się spływać w dół zbocza, na którym wzniesiono miasto. 

Ulice Beratu, Albania

Kaskadowe białe domy w Beracie i jego ponadczasowy urok zasługują na tytuł „Miasta Tysiąca Okien” – to żywe muzeum na wzgórzach południowej Albanii © Getty Images

Kala, nazywana również Starym Miastem lub Dzielnicą Zamkową, jest – lub powinna być – Twoim pierwszym przystankiem, ponieważ właśnie tam znajduje się Zamek (patrz poniżej). U podnóża wzgórza znajdziesz dwie odrębne dzielnice po obu stronach rzeki Osumi.

Dzielnica Mangalem to dawna dzielnica muzułmańska i mieści najważniejsze meczety miasta. Upewnij się, że odwiedzisz Teqe Helveti. Przejdź przez most Gorica, aby zobaczyć chrześcijańską stronę miasta, czyli dzielnicę Gorica. Na wizytę zasługuje Bazylika św. Spirydona i Kościół św. Tomasza.

Narodowe Muzeum Ikonograficzne Onufri (Muzeu Kombëtar Ikonografik Onufri) przechowuje kolekcję ponad 200 ikon i artefaktów uratowanych z ruin kościołów. To jedna z najważniejszych kolekcji sztuki kościelnej w Albanii.

Bizantyjski kościół Św. Marii z Blachernae (Kisha e Shën Mëri Vllahernës) to jeden z najstarszych kościołów w mieście, sięgający XIII wieku. Większość oryginalnych fresków pozostała nietknięta. Koniecznie poświęć czas na spacer po wąskich kamiennych uliczkach i ulicach miasta, aby poczuć jego historyczny klimat.

W pobliżu: będziesz potrzebować samochodu 4x4, aby odwiedzić niesamowity Kanion Osum, położony 50 kilometrów od Beratu. Niektóre drogi są w kiepskim stanie; ponadto poruszanie się po kanionie nie należy do najłatwiejszych, ale wrażenia będą niezapomniane!

Gjirokastër

Gjirokastёr również zostało docenione przez UNESCO. To kolejne piękne miasto ze wspaniale zachowanym zamkiem. UNESCO opisuje je jako „rzadki przykład dobrze zachowanego miasta osmańskiego”, dlatego warto spędzić tam więcej niż jeden dzień. 

Ulice Gjirokastër

Wejdź do kamiennego, baśniowego świata Gjirokastёr, gdzie architektura osmańska i widoki na zamek przywodzą na myśl opowieści z dawnych czasów © Getty Images

Znajdziesz tu na przykład Stare Miasto, które sięga XVII wieku, ale zostało odbudowane 200 lat później po niszczycielskim pożarze. Dziś jest to gwarny i fascynujący bazar. Wąskie, kręte, brukowane uliczki biegną obok uroczych kawiarni, pracowni rzemieślników stolarskich i sklepików sprzedających herbatę, olej, wino, pamiątki i dywany. Szczególnie gwarno robi się tam po zachodzie słońca.

Działają tam najlepsze restauracje w mieście, więc to świetne miejsce na kolację i spróbowanie lokalnej kuchni, na przykład qifqi (wym. szif-dżi). To danie z ryżu, jajek i mięty, formowanych w kulki i smażonych. Zapytaj o dostępne nadzienia.

Ponad 500 starych domów zostało uznanych przez UNESCO za zabytki kulturowe. Należą do nich niezwykłe kamienne fortyfikacje zbudowane przez prominentne lokalne rodziny. Można je zwiedzać w ramach wycieczki zorganizowanej lub na własną rękę. Koniecznie odwiedź Dom Zekate, który jest naprawdę imponujący za sprawą dwóch wież. Oprowadzenie po domu kosztuje około 2 EUR.

Odwiedź Meczet przy Starym Bazarze . To jedyny z 13 meczetów zbudowanych w okresie osmańskim, który nie został zniszczony przez komunistów. Nikt nie wie dlaczego.

Meczet przy Starym Bazarze w Gjirokastër

Meczet został zbudowany w 1757 roku i znajduje się w sąsiedztwie Starego Bazaru. Jest jednym z piętnastu meczetów pierwotnie zbudowanych w mieście w okresie osmańskim © Getty Images

Odwiedź także ogromny bunkier liczący 59 pomieszczeń, który Hoxha zbudował w ramach swojej kosztownej paranoi podczas zimnej wojny. Dziś nazywa się Muzeum Tunelu Zimnej Wojny . Był wyposażony w prawie wszystko, co miałoby uchronić władze w razie ataku nuklearnego. Zostawiono w nim oryginalne wyposażenie i paranoidalną atmosferę.

Zamek możesz zobaczyć na poniższym zdjęciu.

Nie idź na plażę w Durrës. Jest zatłoczona i głośna. Koniecznie odwiedź natomiast amfiteatr w Durrës . To największy i najważniejszy rzymski amfiteatr w Albanii; warto spędzić w nim godzinę lub dwie. Podobno kiedyś mógł pomieścić nawet 20 000 widzów różnych wydarzeń „sportowych” (takich jak walki gladiatorów).

Jedynym innym powodem do odwiedzenia miasta są świeże i tanie dania z owoców morza. Tamtejsze restauracje serwują świeżego dorsza, okonie morskie, krewetki, kraby i nie tylko, a ceny są znacznie niższe niż w innych krajach europejskich.

Himarë

Himara to nie tylko nadmorski kurort; mimo wakacyjnego klimatu miejscowość jest zaskakująco spokojna. Mieszka tam sporo Greków, co przejawia się w licznych greckich szyldach i restauracjach. 

Stare miasto znajduje się na wzgórzu, kilka kilometrów od centrum miasta. Sprawia wrażenie nietkniętego zębem czasu. To labirynt brukowanych uliczek, zniszczonych budynków mieszkalnych i kilku starych kościołów. Główną atrakcją jest zrujnowany zamek (Kështjella e Himarës), który jest bardzo stary. Ruiny są skromne, ale widoki roztaczające się ze wzgórza zapierają dech w piersi.

Mała wioska niedaleko Himarë na Riwierze Albańskiej

Himarë łączy spokój i historię ukrytą na zboczu wzgórz. Miasto zachwyca greckimi smakami i rozpadającymi się zamkami, ale to panoramiczne widoki kradną serce gości © Getty Images

W porcie można również zarezerwować wycieczkę na półwysep Karaburun oraz do Narodowego Parku Morskiego Karaburun-Sazan , który jest atrakcją obowiązkową. Najpierw porównaj oferty, ponieważ operatorzy znacząco różnią się zakresem usług. 

Szkodra

Szkodra to fascynujące miasto warte odwiedzenia na cały dzień (albo nawet dwa lub trzy), ponieważ ma świetne małe restauracje, które serwują tradycyjną albańską kuchnię, a także owoce morza. To także doskonała baza do plażowania i wizyty w albańskich Alpach. Warto też zobaczyć tamtejsze Miejsce Świadectwa i Pamięci

Mężczyzna wędrujący w okolicy Szkodry

Szkodra pobudza zmysły perełkami kulturowymi, poruszającą historią i doskonałym położeniem między Alpami i morzem © Getty Images

Muzeum to wspaniały – i przejmujący – sposób na poznanie historii kraju, ponieważ jest w dużej mierze pomnikiem tysięcy osób, które były torturowane i zabite w okresie komunistycznym.  Obejmuje dwie kondygnacje cel więziennych i salę tortur, która naprawdę przemawia do wyobraźni. Gorąco polecam.

W pobliżu: Jezioro Szkoderskie jest największym jeziorem na Bałkanach i rozciąga się na terytorium dwóch krajów, Albanii i Czarnogóry. Można w nim pływać, wypożyczyć deskę SUP lub kajak, a także obserwować około 300 gatunków ptaków, w tym pelikany, czaple i kormorany.

Zamiast Shëngjin polecam odwiedzić pobliskie Lezhë. Jak na miasto o populacji około 15 000 mieszkańców ma dużo historii.  To jedno z najstarszych ciągle zamieszkałych miast w Albanii, a jego udokumentowana historia sięga prawie 2500 lat. 

Punkt widokowy w Lezhë

Pomiń tłumy w Shëngjin i odwiedź Lezhë: ciche, ale zapadające w pamięć miasto, gdzie każdy kamień jest przesiąknięty historią © Getty Images

Wspaniały bizantyjski kościół prawosławny w Lezhë zdecydowanie zasługuje na obejrzenie. Przyjdź wcześnie rano, aby móc spokojnie podziwiać jego piękno i atmosferę. 

W szczególności zobacz fascynujące pozostałości Kościoła Świętego Mikołaja (znanego również jako Kościół-Meczet), który został zbudowany w XIV wieku i przekształcony w meczet w 1580 roku po ponownym podboju Albanii przez Turków osmańskich. Został pozostawiony sam sobie w okresie komunizmu aż do 1981 roku, kiedy to przekształcono go w mauzoleum Skanderbega. Gjergj Kastrioti Skanderbeg to narodowy bohater Albanii i jest tam pochowany – a przynajmniej to, co z niego zostało (więcej o tym później)

Zamki Albanii

Zamek w Beracie liczy co najmniej 2500 lat, ponieważ znaleziono zapisy o twierdzy wznoszącej się w tym miejscu i zdobytej przez Rzymian w 200 r. p.n.e.  Zamek był kilkukrotnie rozbudowywany na przestrzeni wieków. Co ciekawe, jest w dużej mierze nietknięty i został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Zamek w Beracie to twierdza z widokiem na miasto Berat w Albanii

Zamek w Beracie opiera się upływowi czasu, a jego starożytne mury były świadkiem narodzin i upadku imperiów. Dziś to obiekt z listy UNESCO © Getty Images

Zamek to właściwie małe miasteczko, ponieważ w obrębie murów znajduje się meczet, kilka kościołów i wciąż zamieszkałe domy. Aby tam dotrzeć, po prostu wdrap się na górę lub złap autobus z miasta. Warto zatrzymać się w jednym z pensjonatów w obrębie murów zamkowych.

Zamek w Krujë (Kalaja e Kruji) znajduje się (jak pewnie się domyślasz) w mieście Krujë , co stanowi idealny pretekst, aby powiedzieć kilka słów o bohaterze narodowym Albanii, Gjergju Kastriocie Skanderbegu. Dowodził udaną (do czasu) wojną przeciwko najeżdżającym Turkom osmańskim, którym tak zaimponował, że po ostatecznym pokonaniu go zbezcześcili jego grób, wykonując amulety z jego kości, aby przekazać odwagę temu, kto je nosił.  (W zasadzie można to potraktować jako… komplement).

Krujë, Albania. Na drugim planie twierdza.

Usytuowany wysoko w Krujë zamek to nie tylko kupa kamieni i łyk historii – to dziedzictwo Skanderbega, nieustępliwego bohatera narodowego Albanii, którego upór chwalą legendy… a nawet amulety wrogów © Getty Images

Zamek Gjirokastër (Kalaja e Gjirokastrës) jest drugą największą twierdzą na całych Bałkanach i wznosi się na wzgórzu ponad miastem o tej samej nazwie.  Zapewnia piękny widok na dolinę Drino i okoliczne pasma górskie. Może też pochwalić się czołgami, sprzętem artyleryjskim, a nawet zestrzelonym amerykańskim samolotem bojowym. 

Wejdź na szczyt wieży zegarowej z XIX wieku i mury, aby podziwiać najlepszy widok.  Zdecydowanie odwiedź Muzeum Gjirokastër, które przybliża archeologiczną historię miasta i regionu od starożytności do ery komunistycznej.

Zamek Krujë   (Kalaja e Krujës) stanowił centrum buntu Skanderbega przeciwko Osmanom. Był gubernatorem Krujë w 1438 roku, gdy służył Turkom osmańskim, ale ostatecznie zdezerterował. Ze sztandarem Albanii w dłoni przejął kontrolę nad miastem. Osmanowie oblegali Krujë cztery razy w latach 1450-1479, ostatecznie pokonując upartych Albańczyków, po czym wymordowali wszystkich mężczyzn i pojmali kobiety jako niewolnice. 

Obecnie z zamku pozostała zrujnowana wieża obserwacyjna, główna brama, fragmenty murów i wież, ruiny meczetu i jego minaretu oraz turecka łaźnia. W latach 80. XX wieku zbudowano tam Narodowe Muzeum im. Gjergja Kastrioti Skanderbega . Widoki z zamku są wspaniałe, muzeum jest interesujące, a przed zamkiem znajduje się uroczy bazar osmański.

Narodowe Muzeum Gjergja Kastrioti Skanderbega

Zamek w Krujë nie oparł się upływowi czasu, ale warto go odwiedzić dla widoków, starego bazaru oraz aby złożyć hołd pamięci Skanderbega © Getty Images

Jeśli plażujesz w pobliżu Himarë, koniecznie poświęć jeden dzień na zwiedzanie miasta, zamku oraz innych zamków w okolicy, takich jak doskonale zachowany Zamek Porto Palermo (Kalaja e Porto Palermos), który znajduje się w Zatoce Porto Palermo na Riwiery Albańskiej i oferuje wspaniałe widoki na morze.

Zamek Rozafa (Kalaja e Rozafës) znajduje się około 3 km od centrum miasta Szkodra i zdecydowanie warto tam pojechać. Został zbudowany przez Wenecjan w XIV wieku i wznosi się na stromym wzgórzu w pobliżu Jeziora Szkoderskiego, oferując wspaniałe widoki na okolicę i zbieg rzek Buna i Drin.  

W pogodny dzień można zobaczyć nawet intrygujące Góry Przeklęte, znane również jako Alpy Albańskie. (Istnieje kilka legend, dlaczego góry noszą tę nazwę, co oznacza, że tak naprawdę nikt nie zna odpowiedzi).

Wędrówki piesze w Albanii

Albania oferuje jedne z najlepszych szlaków turystycznych w Europie – są tam trasy o różnym stopniu trudności, od „spacerku dla każdego” po „nie w tym życiu, stary”. Najciekawsze trasy znajdują się na północy kraju, w Alpach Albańskich (znanych również jako Góry Przeklęte; patrz powyżej).

Alpy Albańskie

Na dzikiej północy Albanii znajdziesz zachęcające do wędrówek Góry Przeklęte: od spokojnych spacerów po wymagające „wyrypy” przez mało znane alpejskie krajobrazy © Getty Images

Jeśli planujesz wędrówkę, wybierz nocleg w Szkodrze. Poproś gospodarza pensjonatu, aby zorganizował Ci podwózkę na przykład do Albony, gdzie czeka trudny szlak z Valbony do Theth (najbardziej popularny szlak w kraju). Z pewnością pozwoli Ci przechować bagaż za niewielką opłatą, a Twoje plecy ucieszą się z mniejszego ciężaru.

Teren jest trudny, więc zadbaj o dobre przygotowanie i formę. Jeśli masz wątpliwości, czy Twoje umiejętności (lub ich brak) są odpowiednie na dany szlak, podpytaj innych turystów. Wzdłuż szlaków znajdują się małe, dobrze oznaczone restauracje, a na końcu wyżej wymienionego szlaku znajduje się fascynujący Park Narodowy Theth, który oferuje dodatkowe trasy.

Park Narodowy Llogara (Parku Kombëtar i Llogarasë/Llogorasë) to park narodowy w Górach Cerauniańskich wzdłuż Riwiery Albańskiej . Znajduje się około 190 kilometrów od Tirany i 35 kilometrów od Vlory. To niewielki, ale piękny i dziki park, który oferuje wiele szlaków o różnej długości i trudności. 

Najciekawsza jest prawdopodobnie 9-kilometrowa trasa Maja e Qorres, nazywana również Qorra Peak. Jest umiarkowanie trudna do momentu, gdy zbliżysz się do szczytu góry (stamtąd już tylko prosto pod górkę). Za to ze szczytu rozciągają się wspaniałe widoki na otaczające góry oraz Adriatyk i Morze Jońskie.  

Widok na górskie wybrzeże w Albanii

Wędrówka szlakiem Maja e Qorres wynagradza trudy zachwycającymi panoramami szczytów i odległych brzegów – nie daj się tylko zaskoczyć stromemu odcinkowi na końcu! © Getty Images

Skoro i tak pewnie trafisz do pięknego miasta Gjirokastër, spakuj buty trekkingowe, bo w okolicy są świetne szlaki. Polecam na przykład ten w pobliskim Parku Archeologicznym Antigonea . Ta 7,4-kilometrowa pętla uważana jest za wymagającą, ale nie może być AŻ TAK trudna, bo cieszy się sporą popularnością. Na terenie parku znajdują się ruiny starożytnej greckiej wioski Antigoneia, która została zbudowana około 2750 lat temu.

Inne ciekawe wędrówki obejmują pętlę do wodospadu ze Strëmbec, która zabierze Cię na wysokość 1000 metrów n.p.m., pozwoli zobaczyć piękny górski wodospad oraz umożliwi spotkanie z nieśmiałymi, ale ciekawskimi kozami. Polecam też umiarkowanie trudną wędrówkę z Mostu Ali Paszy w Gjirokastër do Zamku Gjirokastër .

Jezioro Ochrydzkie warto odwiedzić z wielu powodów: głębokie piękne wody, okoliczne góry, unikalny ekosystem wodny i cudowne szlaki turystyczne w Parku Narodowym Galicia. Jezioro leży na granicy z Macedonią Północną i kusi fantastycznymi szlakami po obu stronach granicy.

Albania to prawdziwy raj dla turystów pieszych. Niemal w każdym regionie kraju znajdziesz dziesiątki szlaków, które zabiorą zapewnią Ci nieoczekiwane widoki i przyjemność wędrówki. UWAGA: szlaki są czasem zamykane ze względów przyrodniczych. Zanim wybierzesz się na wędrówkę, sprawdź jak najwięcej informacji o szlaku: co będzie Ci potrzebne i czego możesz się spodziewać.

Na koniec… (tym razem to naprawdę koniec)

Wybierz się do Albanii , dopóki jest przystępna cenowo i niezadeptana przez autokarowych turystów. Na pewno Cię zaskoczy i zachwyci, być może czasem zirytuje lub zdziwi, ale z pewnością nie raz powiesz do siebie: „Wow, warto było przyjechać!”.