Powodem była tyrania jednego człowieka, Enver Hoxhy . Hoxha, zatwardziały komunista, został Pierwszym Sekretarzem w 1941 roku, a następne premierem w 1944 roku. Pełnił najwyższą funkcję przywódczą aż do śmierci w 1985 roku. Mówiąc obrazowo, Hoxha zgasił światło, a on i jego poplecznicy dokonywali okropnych rzeczy pod osłoną ciemności.
Kraj otworzył się na świat w kwietniu 1991 roku, gdy powstała Republika Albanii i odbyły się pierwsze wybory parlamentarne. Rok później wszystkie symbole komunistyczne zostały zburzone i usunięte, ale dopiero w 1998 roku dawna Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii została unieważniona jako podmiot prawny, gdy przyjęto nową konstytucję kraju.
Po otwarciu się Albanii na świat, przez wiele lat była ona źródłem ciekawości dla dziennikarzy, którzy głównie interesowali się archaicznymi zwyczajami, które wciąż tam panowały, takimi jak rodzinne spory i zemsty. Albania zdecydowanie odeszła od mroku przeszłości, który kiedyś ją otaczał, chociaż wciąż nie dorównuje na przykład Grecji pod względem infrastruktury turystycznej. W głębi kraju wciąż mogą być praktykowane krwawe spory i zemsty.
To jeden z powodów, dla których warto się tam udać: pobyt nie będzie tak drogi jak w Grecji czy we Włoszech, chociaż możesz liczyć na taki sam słoneczny klimat i podobnie piękne plaże wzdłuż 450-kilometrowego wybrzeża Adriatyku (a także na mniejszym wybrzeżu Morza Jońskiego na południu). To główna atrakcja kraju: plaże, plaże i jeszcze raz plaże, choć oczywiście Albania ma wiele więcej do zaoferowania.
*Tirana jest stolicą kraju ; inne ważne miasta to Durrës, Elbasan i Shkodër. Warto to wiedzieć.
Co należy wiedzieć o Albańczykach
Ponieważ kraj był odcięty od świata aż do początku lat 90., Albańczycy urodzeni lub wychowani po otwarciu granic mają zupełnie inne podejście do świata niż ich rodzice. Są bardziej otwarci, większość z nich (około dwie trzecie) mówi po angielsku i jest „europejska”.
Albańczycy są ogólnie przyjaźni, towarzyscy i gościnni, choć niewielu przedstawicieli starszego pokolenia zna języki obce (z wyjątkiem greckiego). Rozmowy na tematy takie jak zdrowie psychiczne czy seks są źle widziana.
Starsi Albańczycy, ukształtowani przez dziesięciolecia izolacji, pozostają bardzo tradycyjni. Są często serdeczni i gościnni, ale nie znają języków obcych © Pexels
W starszych pokoleniach mężczyźni wciąż są dominującą płcią w społeczeństwie, a dzieci i kobiety nie zajmują równorzędnej pozycji. W niektórych rejonach starsze kobiety noszą białe chusty na głowie w miejscach publicznych. Ponad połowa Albańczyków to muzułmanie, a tylko nieliczni otwarcie deklarują się jako osoby niewierzące lub ateiści.
Uwaga: osoby LGBT+ mają znacznie więcej wyzwań w Albanii niż reszta społeczeństwa mimo teoretycznej ochrony przez przepisy antydyskryminacyjne. Przykładowo związki osób tej samej płci nie są w ogóle uznawane.
Uprzedzenia są często wyczuwalne w publicznych reakcjach na pary homoseksualne; pod tym względem Albania wciąż jest bardzo konserwatywnym krajem. Jeśli jesteś osobą LGBT+, uważaj na siebie. Jeśli chcesz zwiedzić kraj – a warto to zrobić – możesz skontaktować się z jedną z grup wsparcia w kraju w celu uzyskania praktycznych porad, np. United Pro LGBT Albania .
Jak dotrzeć na miejsce
Koszt podróży w obie strony do Tirany z dowolnego miejsca w Europie jest niższy niż koszt biletu miesięcznego w większości krajów. To nie przesada. Jeśli mi nie wierzysz, sprawdź to tutaj . Prawie wszystkie loty do/z dużych miast są bezpośrednie i trwają od dwóch do czterech godzin. Logistyka nie będzie zatem żadnym problemem.
Albania nie jest członkiem UE , ale od czerwca 2014 roku jest oficjalnym kandydatem. Rada Unii Europejskiej postanowiła w marcu 2020 roku otworzyć negocjacje akcesyjne z Albanią. Jeśli jesteś mieszkańcem UE lub Wielkiej Brytanii, nie potrzebujesz wizy na pobyt krótszy niż 90 dni.
Kiedy najlepiej polecić do Albanii
Mój syn jest już na tyle duży, że potrafi zadbać o siebie (jak ten czas leci, jest już na studiach!), więc mogę znów podróżować poza sezonem, tak jak przed narodzinami dziecka. (Mam też kota, ale od czego są przyjaciele!).
Albania może być bardzo gorąca latem, a najlepsze plaże są raczej małe, więc szybko robi się na nich tłok. Maj oraz okres od września do października to najlepsze miesiące na pływanie, wędrówki piesze, zwiedzanie i inne aktywności turystyczne. Co najlepsze, w maju i październiku obowiązują ceny poza sezonem.
Plaże Albanii
Muszę Cię ostrzec.
Jak już wspomniałem, Albania wychodzi z mroków przeszłości i wciąż nadrabia zaległości, również w sektorze turystycznym. Tak pospiesznie chciała przyjmować zamożnych turystów, że zbudowała infrastrukturę szybciej niż zrozumiała, czym są międzynarodowe standardy.
Wyraźnie widać to na albańskich plażach. Wzdłuż wybrzeży Adriatyku i Morza Jońskiego można naliczyć około 100 plaż. Niestety, wiele z nich jest brudnych, ponieważ ludzie mają zwyczaj śmiecenie i nikt tego nie sprząta.
Plaże Albanii bywają niedopracowane, ale śródziemnomorskie słońce wiele wynagradza. Kraj stopniowo pozbywa się swojej przeszłości i szczyci jednymi z najbardziej imponujących, niedocenianych plaż Europy © Getty Images
Na szczęście sytuacja ponoć powoli się poprawia. To wielka szkoda, ponieważ albańskie plaże należą do najpiękniejszych w Europie, a do tego mogą się pochwalić iście śródziemnomorską pogodą (jak w południowych Włoszech czy Grecji), czyli nawet 300 słonecznymi dniami w roku.
Niektóre restauracje i bary przy plażach są bardzo drogie i – nie da się tego ująć inaczej – obskurne. Warto zapytać innych turystów, gdzie jedli lub nocowali.
Ogólnie poziom usług turystycznych jest nierówny. Niektóre oferty wycieczek są doskonałe; inne to dowód niekompetencji lub zwykłego oszustwa. Lepiej polegać na bezpośrednich rekomendacjach niż recenzjach online, które zazwyczaj są zbyt sprzeczne, aby mogły się do czegokolwiek przydać.
Niech Cię to jednak nie zniechęci. Albania ma piękną przyrodę i wspaniałą pogodę. Warto odwiedzić ten kraj właśnie teraz, zanim stanie się drogim, dopieszczonym rajem turystycznym bez krzty oryginalności.
Jeśli chodzi o jedzenie, jedną z ważnych przyjemności w Albanii są owoce morza, które często są znacznie tańsze niż gdzie indziej (np. w Grecji cena ryb wzrosła w ciągu ostatniej dekady z powodu nadmiernego połowu), a do tego ultra świeże.
Owoce morza to ogromny atut Albanii. Zjedz pyszny, świeży posiłek na wybrzeżu, gdzie są poławiane © Getty Images
Plaże na Riwierze Albańskiej
Najlepsze plaże znajdują się wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego na południu kraju. Zacznijmy od (kolejność losowa!) plaży Krorëza. Położona między Lukovë a Sarandą plaża jest piękna, piaszczysta, popularna, ale wystarczająco duża, aby zapewnić Ci trochę prywatności. Ma piękną, czystą wodę, nadaje się więc do snorkelingu i nurkowania, ale bywa tam wietrznie. Plaża ma pewne udogodnienia, jak również parking i leżaki do wynajęcia.
Położona między Sarandą a Dhërmi plaża Lukovë składa się z kilku piaszczystych i kamienistych plaż. Jest wystarczająco duża, aby zapewnić trochę prywatności. Łatwo się na nią dostać i jest bardzo czysta. Urocza wioska Lukovë z widokiem na Morze Jońskie jest warta krótkiej wizyty.
Plaża Lukovë oferuje spokojny relaks na piasku przy krystalicznie czystej wodzie i wśród zachwycających widoków © Getty Images
Jeśli lubisz kajakarstwo, odwiedź plażę Filikur (dojazd 30 minut), ponieważ rzadko jest zatłoczona. Podróż z Himarë to przygoda, bo możesz zatrzymywać się po drodze w małych zatoczkach wzdłuż brzegu. Istnieje ścieżka prowadząca na plażę, ale jest niebezpieczna i wymaga wspinaczki po luźnej linie. To opcja dla wysportowanych albo… lekkomyślnych. Lepiej popłyń tam łodzią.
Plaża Gjipe znajduje się w Kanionie Gjipe, między Himarë a Dhërmi. Ze względu na odległe położenie najlepszym sposobem dotarcia tam jest samochód lub taksówka z wyżej wymienionych miast. Następnie czeka Cię 30-minutowa wędrówka, aby dotrzeć na plażę.
Niech Cię to jednak nie zniechęca: oznacza to brak betonozy i tłumów (choć plaża stopniowo zyskuje fanów). W lecie działa tam kilka barów plażowych sprzedających napoje i przekąski, ale lepiej zabierz ze sobą dużo wody, przekąsek oraz pełny posiłek. Nie zapomnij też o kremie do opalania, nakryciu głowy i wygodnych butach.
A jeśli planujesz biwak, jest to idealne miejsce (pod warunkiem że masz zapasy jedzenia). Na kempingu są również dostępne dziennie bilety na korzystanie z łazienek i pryszniców.
Skoro jesteś w okolicy, zobacz niezwykły kanion Gjipe. Ma mniej niż 1 kilometr długości i nie jest zbyt szeroki, ale zachwyca zwierzętami, w tym żółwiami. Przy odrobinie szczęścia zobaczysz w morzu delfiny.
Kanion Gjipe, bogate w dziką przyrodę miejsce niedaleko Lukovë, oferuje zachwycające widoki i szansę na zobaczenie delfinów © Getty Images
Równie urocza jest plaża Pulëbardha, która znajduje się między Sarandą a Ksamil. Aby tam dotrzeć, możesz pojechać autobusem kursującym co godzinę między Sarandą a Butrintem lub pojechać taksówką/samochodem.
Plaże północnej Albanii
Plaża Velipoja jest najbardziej na północ położoną plażą kraju i znajduje się około 22 kilometrów od miasta Shkodër. Chociaż leży na północy, temperatury przekraczają tam 20°C już w maju. Ma około 4 kilometry długości, jest piaszczysta i ma spokojne wody, co czyni ją idealną dla rodzin.
Plaża Velipoja, najbardziej na północ wysunięta plaża Albanii, oferuje piaszczyste brzegi i spokojne wody, idealne na rodzinny wypoczynek © Getty Images
Nie jedź na plażę Shëngjin! Za dużo tam betonu i śmieci w wodzie. Dużo lepsza jest pobliska plaża Rana e Hedhun. Ma wspaniałe wydmy i naprawdę przyjemny piasek, więc jest świetnym miejscem na długie spacery brzegiem morza. Słyszałem, że w wodzie pływa tam dużo śmieci, ale podczas mojej wizyty nie zauważyłem tego problemu, a jacyś ludzie sprzątali plażę.
Przyznaję jednak, że plaży naprawdę przydałaby się modernizacja infrastruktury. Sprawdź aktualną sytuację, zanim przebierzesz się w strój kąpielowy. Jeśli woda jest brudna, po prostu ogranicz się do spaceru.
W centralnej Albanii, niedaleko Tirany , znajduje się wiele cudownych piaszczystych plaż ciągnących się wzdłuż wybrzeża Adriatyku. Ze względu na ich bliskość do stolicy są zarówno rozwinięte pod względem zabudowy, jak i zatłoczone w szczycie sezonu. Jeśli chcesz odwiedzić jedną z nich, niech to będzie plaża Shkëmbi i Kavajës na południe od Durrës. Jest mniej zatłoczona i trochę mniej zabudowana.
Durrës, drugie co do wielkości miasto w Albanii, łączy bogatą historię z plażowym klimatem. Oferuje relaks nad wodą zaledwie kilka kroków od Tirany © Getty Images
Zatoka Lalzi w centralnej Albanii jest malownicza i zachwyca wspaniałymi plażami i dużą ilością lasów sosnowych. Rozciąga się od Przylądka Bishti i Pallës do Przylądka Rodon. Ponieważ okolica ma wiele plaż, znajduje się tam wiele dużych kurortów, co oznacza dużą liczbę ludzi na słynnych kąpieliskach, takich jak Gjiri Lalzit (inaczej Lalzi Bay Beach).
Jeśli pragniesz trochę samotności i nie potrzebujesz piasku, odwiedź kamienistą plażę Kallmi. Znajduje się ona około 4 kilometrów od miasta Durrës i charakteryzuje się czystymi wodami, malowniczymi zielonymi wzgórzami w tle oraz kilkoma barami i restauracjami, w których gra (nie za głośna) muzyka. UWAGA: jeśli na plaży zobaczysz śmieci, po prostu poszukaj innego, czystego miejsca, bo plaża jest bardzo spokojna i urocza.
Przylądek Rodon (znany również jako Przylądek Skanderbeg) zdecydowanie zasługuje na uwagę. Leży 90 minut jazdy samochodem od Tirany i godzinę od Durrës. Zachwyca dzikim pięknem i wąskimi plażami, które są często odwiedzane przez nurków (a czasem przez silne fale i wiatry).
Przylądek Rodon to surowe, ale zachwycające miejsce, które oferuje wąskie piaszczyste plaże i ekscytujące warunki do nurkowania. Aby tam dotrzeć, wystarczy krótka przejażdżka z Tirany albo Durrës © Getty Images
Albański bohater narodowy, Gjergj Kastriot Skanderbeg , zbudował na przylądku zamek, który częściowo zachował się do dziś. Został zburzony przez Turków osmańskich, odbudowany przez Wenecjan, a później zniszczony przez fale. Niektóre ze ścian znalazły się pod wodą, ale trzy ściany i wieża są wciąż widoczne.
(Nie) ostatnie słowo o Albanii
Ponieważ Albania jest wciąż stosunkowo mało znana i pewnie z czasem stanie się popularna i znacznie droższa za sprawą niesamowitych plaż i innych atrakcji przyrodniczych, myślę, że warto bardziej szczegółowo opisać ten kraj.
Niniejsza część pierwsza jest poświęcona informacjom ogólnym i plażom. Część 2 omówi niektóre miasta w Albanii, zabytki, takie jak liczne zamki (których w kraju zdecydowanie nie brakuje!) i parki narodowe, a także inne atrakcje niezwiązane z pływaniem, głównie piesze wędrówki. Artykuł będzie dostępny już w przyszłym tygodniu.
