Tradycje kulinarne na Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Unesco

Inspiracje podróżnicze


4 października, 2021

| 4 października, 2021

Azjatycki street-food i kiszonki, neapolitańska pizza i drzewo arganowe to tylko niektóre z kulinarnych punktów na tej prestiżowej liście.

Tylko wybrana grupa potraw, kuchni i tradycji kulinarnych została wyróżniona wpisem na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Unesco. To unikalne przepisy i techniki kulinarne, które są często przekazywane z pokolenia na pokolenie. Przyjrzyjmy się niektórym z nich. Co sprawia, że ​​są tak wyjątkowe?

Kultura ulicznego jedzenia w wielokulturowym Singapurze

Dwoje osób przy stoliku w centrum "hawkers" , tradycyjnej jadłodajni w SingapurzeCentra „hawkers” to miejsce spotkań na śniadanie, lunch i kolację z rodziną i przyjaciółmi — Shutterstock

Kultura ulicznego jedzenia tzw. hawkerska, stała się integralną częścią życia w Singapurze. Na jego ulicach stoiska kucharzy z różnorodnych środowisk przygotowujących potrawy, które odzwierciedlają wielokulturowy charakter tego małego miasta-państwa. Wielu sprzedawców często specjalizuje się w konkretnym daniu i przekazuje swój przepis i wiedzę młodszemu pokoleniu i praktykantom. Centra hawkerskie to nie tylko miejsca, w których można skosztować smaków charakterystycznych dla kuchni chińskiej, malajskiej, indyjskiej (i wielu innych) – to także ważne przestrzenie dla kontaktów społecznych. Te „publiczne jadalnie” są miejscem spotkań na śniadanie, lunch i kolację z rodziną i przyjaciółmi. Czas można tam spędzić także na grze w szachy czy wysłuchaniu ulicznego koncertu.

Wzmacnianie więzi podczas nsima, Malawi

Pole kukurydzy, MalawiKukurydza jest podstawowym plonem Malawi — Shutterstock

Znaczenie słowa nsima jest dwojakie: z jednej strony jest to tradycja kulinarna w kulturze Malawi, a z drugiej nazwa potrawy: gęstej, lepkiej papki z mąki kukurydzianej, która również jest częścią tradycji.

Tradycja jedzenia nsima łączy całą rodzinę i wioskę oraz wzmacnia więzi między ich członkami. Poprzedza ją proces uprawy kukurydzy, jej przechowywania i przetwarzania, wokół którego również toczy się życie społeczności. Tradycyjnie ubijaniem i przesiewaniem mąki potrzebnej do przygotowania potrawy zajmowały się kobiety, przyuczając do tego młode dziewczęta.

Neapolitańska sztuka robienia pizzy, Włochy

Witryna z napisem "Napoli, street food" za szybą pizzeDziś w Neapolu jest ok. 3000 pizzaiuolo — kucharzy przygotowujących jedynie pizzę — Shutterstock

W 2017 roku UNESCO uznało sztukę pieczenia neapolitańskiej pizzy za dziedzictwo kulturowe, wzmacniając pozycję Włoch jako kraju z największą liczbą wpisów na prestiżowej liście.

Tradycja ta sięga kilku wieków i — jak większość, jest przekazywana z pokolenia na pokolenie, wraz z wiedzą, doświadczeniami i gestami pizzaiuolo. Podstawy tej sztuki obejmują sposoby mieszania ciasta (wody, mąki, soli i drożdży), zagniatania, sekrety wyrastania i fermentacji ciasta, jego odpowiedniego rozciągania i ubijania oraz oczywiście pieczenia, w tym obracania pizzy w piecu.

W Neapolu jest dziś około 3000 pizzaiuolo, wśród których występuje pewna hierarchia: mistrz pizzaiuolo, pizzaiuolo i piekarz. Młodzi adepci obserwują swoich mistrzów w swojej bottega i zdobywają niezbędną wiedzę, aby pewnego dnia opanować w pełni sztukę przygotowania tradycyjnej pizzy. 

Kawa po arabsku = gościnność 

Mężczyzna w tradycyjnym stroju, turbanie przygotowuje kawę po arabsku, na ogniuPicie kawy to towarzyski rytuał, czas na rozmowę — Shutterstock

W społeczeństwach arabskich podawanie kawy to akt gościnności i hojności, nieodzowny element nawiązywania kontaktów towarzyskich i rozmowy. To ważna część życia rodzinnego i społecznego. 

Tradycyjnie napój przygotowywany jest na oczach gości. Rytuał rozpoczyna się od palenia ziaren kawy na ogniu, aż zmienią kolor, a następnie ich mielenia. Tak przygotowaną kawę zaparza się w garnuszku z przegotowaną wodą. Najstarszy lub najważniejszy gość nalewa pierwszą filiżankę, wypełniając jedynie w jednej czwartej — zwyczajem jest picie przynajmniej jednej, ale nie więcej niż trzech filiżanek. 

Kimchi: starożytna sztuka kiszenia, Korea Północna

Zbliżenie na garnek z kimchi - koreańską kiszoną kapustąIstnieje niezliczona ilość odmian i zastosowanie kimchi — Shutterstock

Kimchi jest jednym z najpopularniejszych dań w kuchni koreańskiej, a jego tradycja sięga dawnych wieków. Istnieje niezliczona ilość odmian tej potrawy w zależności od warunków klimatycznych i zwyczajów. To trochę jak z polskim bigosem — każdy dom ma swój przepis.

Kimchi to głównie solone i fermentowane warzywa z dodatkiem przypraw, owoców, czasem mięsa czy ryb i owoców morza. Spożywane jest niemal do każdego posiłku i na specjalne okazje. Przygotowanie często pochłania całą rodzinę, a lokalny przepis jest przekazywany z pokolenia na pokolenie.

Qvevri — starożytna metoda produkcji wina, Gruzja

Gruzińskie tradycyjne naczynie do wyrobu wina, w tle zabytkowy kościółDo produkcji wina używa się dużych garnków w kształcie cytryny — Shutterstock

Qvevri to starożytna metoda produkcji wina w Gruzji. Odbywa się głównie w wioskach, w których uprawiane są wyjątkowe winogrona, a do ich przetwarzania w winnicach włącza się cała społeczność.

Słowo qvevri oznacza „co jest zakopane” i odnosi się do dużych naczyń w kształcie cytryny, które zakopuje się aż po szyję do ziemi. W nich odbywa się cały proces fermentacji —  tłoczone winogrona, skórki, łodygi i pestki pozostawia się w takiej glinianej kadzi na pięć do sześciu miesięcy.

Kuchnia meksykańska — więcej niż tacos 

Wybór potraw kuchni meksykańskiej: tacos, salsyPomidory, fasola, awokado, chili i kukurydza to filary kuchni meksykańskiej — Shutterstock

W wielu miejscach kuchnia meksykańska w ciągu ostatnich dziesięcioleci zyskała na popularności, często tracąc jednak na autentyczności. Jednak tradycyjna kuchnia meksykańska to coś więcej tacos i nachos serwowane coraz częściej w różnych miejscach na świecie.

Unikalne sposoby uprawy roli, rytuały, tradycyjne techniki kulinarne, zwyczaje, to elementy całego dziedzictwa kulinarnego Meksyku. Wpisując kuchnie meksykańska na listę, UNESCO doceniło nie tylko jej smaki, ale też wspólnotową wartość całego tego łańcucha. Kuchnia ta oparta jest na kukurydzy, fasoli i chili. Używa się też pomidorów, cukinii, awokado, kakao i wanilii. Znana jest z wyraźnych smaków, pikantnych przypraw i bogactwa sosów takich jak mole i salsy. Jej współczesny kształt to wynik interakcji hiszpańskich konkwistadorów z kulturami Azteków i Majów oraz Francuzami. 

Upiększające działanie marokańskiego olejku arganowego

Zbliżenie na proces wyrobu olejku arganowego w tradycyjnych kamiennych naczyniachDrzewa arganowe rosną tylko w Maroku i jego okolicach — Shutterstock

Argan jest jednym z największych produktów eksportowych Maroka drzewo rośnie tylko w tamtych okolicach. Jego olej jest stosowany do wielu różnych celów: kulinarnych, kosmetycznych czy leczniczych. Często wręcza się go jako prezent ślubny, ale też używa do przygotowywania posiłków.

Pozyskanie oleju wymaga wiele pracy: zbieranie owoców, suszenie, rozcieranie na miazgę, sortowanie, mielenie i mieszanie. Zazwyczaj w proces ten najbardziej zaangażowane są kobiety. Swoje umiejętności przekazują córkom.

Szukasz więcej inspiracji podróżniczych? Zapraszamy na Kiwi.com Stories.