Zabawne ciekawostki o flagach

Ciekawostki podróżnicze


|

Porozmawiajmy o weksylologii

Jak na coś tak pozornie prostego, flaga może okazać się czymś groźnym: historycznym, dzielącym, oznaczającym ucisk, imperializm i nacjonalizm. Ale może być także symbolem chluby, niezależności lub odrodzenia. Przyjrzymy się tutaj szeregowi flag z całego świata i zobaczymy, jakie niespodzianki na nas czekają.

Parametry techniczne

Kolorowe chaty plażowe z namalowaną flagą australijską, Brighton Beach, MelbourneKolorowe chaty plażowe z namalowaną flagą australijską, Brighton Beach, Melbourne — Shutterstock

Najpierw, uporządkujmy nieco terminologię. Wspomnieliśmy już o weksylologii: dla Was i dla mnie oznacza ona naukę o flagach. Ale istnieją też specyficzne określenia dla typowych wzorów, które można spotkać na flagach.

Główna część flagi zwana jest polem (lub podłożem). Mogą się na nim znajdować inne elementy, jak się przekonamy, ale powiedzielibyśmy przykładowo, że flaga Australii ma niebieskie pole, a flaga Turcji — czerwone.

Amerykański Kapitol i flaga USA w WaszyngtonieAmerykański Kapitol i flaga USA w Waszyngtonie — Shutterstock

Na szczycie pola może znajdować się kanton, czyli motyw w lewym górnym rogu: 50 gwiazdek dla USA na polu trzynastu pasów, Union Jack dla Nowej Zelandii, czy słońce dla Urugwaju. Może to być krzyż, czy to skandynawski (Szwecja, Finlandia), symetryczny (Gruzja, Anglia), św. Andrzeja lub skośny (Szkocja, Jamajka), czy też grecki (Szwajcaria, dość myląco).

Niektóre flagi nie posiadają kolorowego pola, ewentualnie są one podzielone poziomymi lub pionowymi pasami. Pasy te nazywamy fezami, jeżeli są poziome (Niemcy, Rosja) lub palami, jeśli są pionowe (Irlandia, Francja).

Flagę można podzielić w jeszcze inny sposób. Ukośne podziały nazywane są łukami, na przykład we flagach Trynidadu i Tobago lub Demokratycznej Republiki Konga. A może zechcecie dodać szewron? To trójkąt rozpoczynający się z lewej strony, jak na przykład na flagach Republiki Czeskiej lub Filipin.

Flaga Ghany na plażowych klifach w Temie pod AkrąFlaga Ghany na plażowych klifach w Temie pod Akrą — Shutterstock

A może chcielibyście, by na Waszej fladze znalazły się ćwiartki (Panama), pale (RPA) lub obrzeżenie (Grenada)?

Na koniec, dorzućmy coś na górze. Są to tak zwane szarże. Może to być emblemat, jak herb (Meksyk) lub godło, gwiazda (Ghana), ptak (Zambia) lub coś bardziej współczesnego, jak liść klonu Kanady. 

Zatem, mamy już naszą flagę. Chodźmy dalej…

Dawno, dawno temu

Słynny, stary port Nyhavn w centrum Kopenhagi, Dania, z flagą Danii na pierwszym planieSłynny, stary port Nyhavn w centrum Kopenhagi, Dania, z flagą Danii na pierwszym planie — Shutterstock

Najstarszą, nieprzerwanie używaną flagą narodową jest flaga Danii. Takie rzeczy są wyjątkowo trudne do ustalenia. Niewielkie zmiany wzorów i wymiarów flag na przestrzeni wieków wywołują dyskusje na temat tego, co jest „tym samym wzorem”, a braki w historycznych zapisach jeszcze bardziej zaciemniają obraz.

Jednakże Księga Rekordów Guinnessa uznaje Dannebrog, czyli duńskie płótno, za najstarsze. Znajduje się ono w potwierdzonym użyciu od 1625 roku, z małymi odstępstwami sięga nawet (jak podają niektóre źródła) 1219 roku.

Gwiazdki w oczach

Flaga Brazylii powiewająca na wietrze, na tle góry Dwóch Braci na plaży Ipanema w Rio de JaneiroFlaga Brazylii powiewająca na wietrze, na tle góry Dwóch Braci na plaży Ipanema w Rio de Janeiro — Shutterstock

Na wielu flagach widnieją gwiazdy, ale co właściwie oznaczają? Cóż, niektóre z nich są po prostu prawdziwymi gwiazdami. Na fladze Nowej Zelandii znajdują się cztery gwiazdy reprezentujące gwiazdozbiór Krzyża Południa, podczas gdy flaga Australii również nawiązuje do tego gwiazdozbioru, dodając do niego piątą gwiazdę, jak również większą, siedmioramienną, znaną jako Gwiazda Wspólnoty Narodów.

Flaga Brazylii jest o wiele bardziej skomplikowana. Układ gwiazd odpowiada dziewięciu konstelacjom widocznym nad Rio de Janeiro, a każda z 27 gwiazd symbolizuje jeden brazylijski stan. Jest to piękne dzieło, z niebieskim okręgiem reprezentującym dysk nocnego nieba, i białym pasem równika.

Gwiazdy bywają także symbolami. Flaga Chin ma pięć gwiazd. Największa reprezentuje Komunistyczną Partię Chin, a cztery, które ją otaczają, oznaczają cztery klasy społeczne określone przez Mao Tse-tunga: klasę robotniczą, chłopów, drobną burżuazję miejską i burżuazję narodową.

Flaga Panamy wciągnięta na masztFlaga Panamy wciągnięta na maszt — Shutterstock

Na fladze Bośni i Hercegowiny widnieją, nieco nietypowo, dwie gwiazdy, które przecina na pół krawędź wzoru; liczba gwiazd ma tu być nieskończona, tak, jakby się zawijały. Flaga Panamy posiada dwie gwiazdy: czerwoną i niebieską, które symbolizują rywalizujące ze sobą partie polityczne, a biel, na której się znajdują, ma symbolizować pokój, na gruncie którego działają. Inne flagi wykorzystują pojedynczą gwiazdę, symbolizującą takie pojęcia jak: nadzieja, przywództwo, niezależność czy solidarność.

Bogactwo kształtów

Flaga Szwajcarii powiewająca na tle szczytów gór Monch i Jungfrau, Górny Region Berneński, SzwajcariaFlaga Szwajcarii powiewająca na tle szczytów gór Monch i Jungfrau, Górny Region Berneński, Szwajcaria — Shutterstock

Większość flag ma kształt prostokątny, ale istnieje kilka wyjątków. Flagi Szwajcarii i Watykanu są idealnie kwadratowe, podczas gdy flaga Nepalu ma pięć boków, tworząc kształt znany jako podwójny proporzec.

Kilka innych ma nietypowe proporcje, jak na przykład Katar, którego flaga jest ponad dwa i pół raza dłuższa niż szersza, czy Togo, którego flaga ma bardzo specyficzną proporcję 2:3,23607, zwaną złotą proporcją.

Symbolika narodowa

Południowokoreańska flaga powiewająca w Bukchon Hanok Village w Seulu, Korea PołudniowaPołudniowokoreańska flaga powiewająca w Bukchon Hanok Village w Seulu, Korea Południowa — Shutterstock

Projektujecie flagę. Gwiazdy… no tak, to już było. Potrzebujecie czegoś innego. Godło dla Waszego narodu. Cóż, istnieje wiele niezwykłych pomysłów.

Wspomnieliśmy już o słynnym, kanadyjskim liściu klonowym, który zajmuje poczesne miejsce na tamtejszej fladze i jest śmiałym, a jednocześnie nieszkodliwym projektem, który słusznie zyskał miano symbolu narodowego.

Nieco mniej niewinnym, lecz nie mniej odważnym, motywem jest flaga Mozambiku, na której widnieje motyka gospodarska skrzyżowana z karabinem szturmowym AK-47, uzupełniona otwartą księgą i żółtą, pięcioramienną gwiazdą. Uprawa roli, czujność, edukacja i marksizm — to właśnie te pojęcia mają tu swoją wymowę.

Elegancka flaga Korei Południowej koncentruje się wokół niebieskiego i czerwonego koloru yin i yang, znanego jako Taegeuk, oznaczającego uniwersalną równowagę. Cztery trygramy, które ją otaczają, symbolizują cztery klasyczne żywioły, tj. powietrze, ogień, wodę i ziemię.

Flaga libańska widziana na twierdzy Byblos w Byblos, LibanFlaga libańska widziana na twierdzy Byblos w Byblos, Liban — Shutterstock

Jest też kilka flag, na których widać smoki. Bhutan ma Druka, Grzmiącego Smoka, który oplata flagę od lewej do prawej strony, podczas gdy Walia chlubi się Y Ddraig Goch (Czerwonym Smokiem), stworzeniem, które występuje w wielu walijskich mitach i legendach i było symbolem Cadwaladra, króla od około 655 do 682 r. n.e., a w kulturze walijskiej — postacią odkupiciela.

Na fladze Libanu znajduje się drzewo cedrowe. Libański cedr jest wielokrotnie wymieniany w Biblii Hebrajskiej: Izajasz używa go jako metafory dla chwały tego świata, Mojżesz nakazuje jego użycie w leczeniu trądu, a Salomon używa drewna cedrowego do budowy Świątyni w Jerozolimie.

Chluba regionu

Flaga Sycylii powiewająca na wietrzeFlaga Sycylii powiewająca na wietrze — Shutterstock

Naturalnie, istnieją setki — tysiące, miliony? — innych flag na całym świecie: regionów, miast, terytoriów, wysp, nawet miejsc jeszcze oficjalnie nieuznanych. A więc co z nimi?

Dwie wyspy — Wyspa Man i Sycylia — mają wspólny element w swoich flagach, który jest bardzo nietypowy, a nazywa się triskelion. Trzy, zgięte, ludzkie nogi wychodzące z centralnego punktu — motyw ten został po raz pierwszy użyty na sycylijskich monetach już w 382 r. p.n.e., a z Wyspą Man skojarzony został później, gdy na początku XIV stulecia stał się herbem królów Manx.

Flaga miasta Antwerpia w Belgii przypomina szachownicę, od której boli głowa, składającą się z 24 kwadratów w czterech rzędach i sześciu kolumnach, a, poczynając od białych kwadratów w prawym górnym i lewym dolnym rogu, tworzy ukośne ciągi odpowiednio: niebieskich, żółtych, czerwonych i białych kwadratów.

Flagi Kalifornii i USA powiewające na tle błękitnego niebaFlagi Kalifornii i USA powiewające na tle błękitnego nieba — Shutterstock

Flagi stanów i terytoriów USA nierzadko należą do osobliwych. Na przykład flaga Guam wygląda jak tani t-shirt: palma, plaża i jacht z czerwonym napisem GUAM. Na fladze Kalifornii widnieje kultowy niedźwiedź. A Kolorado? Wygląda jak godło przeciętnej drużyny piłkarskiej z Ameryki Środkowej. Flaga Oregonu ma z każdej strony co innego. Z kolei Maryland… po prostu… wow. Jak oni to zrobili?

Khoroshevo-Mnevniki, dzielnica w północno-zachodniej Moskwie, ma flagę z dziwacznym bobrem z kreskówki, który przypomina coś, co moglibyśmy narysować, gdybyśmy o wyglądzie bobra wiedzieli tylko tyle, że ma zęby, a i tak nie można byłoby nazwać tego sztuką. Poważnie, wygooglujcie to. I do zobaczenia tutaj. Drnis w Chorwacji przedstawia człowieka (św. Rocha, czy jak to się tam pisze) ukazującego psu swoją zranioną nogę. Psu, który ma pysk pełen chleba. West Bothnia w Szwecji to po prostu tandetny, bożonarodzeniowy sweter. Poszukajcie też sobie listy rosyjskich flag regionalnych, aby zobaczyć: merliona, drabinę, kamienną krowę w koronie, coś w rodzaju klocka Lego i niedźwiedzia rozszczepiającego atom.

Ogólnie rzecz ujmując, jeżeli ktoś, gdzieś, miał jakiś pomysł, to można przyjąć, z dużą dozą prawdopodobieństwa, że powstała z tego flaga.

Interesują Cię artykuły o tematyce podróżniczej? Zajrzyj na Kiwi.com Stories.